4721 sayılı Türk Medeni Kanunu

Her insanın hak ehliyeti vardır; hukuk düzeni sınırları içinde haklara ve borçlara ehil olmada herkes eşittir (m.8). Fiil ehliyeti için kişinin ayırt etme gücüne sahip, ergin ve kısıtlı olmayan biri olması gerekir (m.10). Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar, evlenme de…

Örnek soru: Küçük, en az kaç yaşını doldurmuşsa mahkemece ergin kılınabilir?

1. Hak Ehliyeti ve Fiil Ehliyeti (Madde 8-13)
2. Fiil Ehliyetsizliği (Madde 14-16)
3. Hısımlık (Madde 17-18)
4. Yerleşim Yeri (Madde 19-22)
5. Kişiliğin Korunması (Madde 23-25)
6. Ad Üzerindeki Hak (Madde 26-27)
7. Kişiliğin Başlangıcı ve Sonu, Sağ Olmanın ve Ölümün İspatı (Madde 28-31)
8. Gaiplik Kararı (Madde 32-35)

Kişisel durum, bu amaçla tutulan resmî sicille belirlenir. Sicilin tutulmasına ve zorunlu bildirimlere ilişkin esaslar ilgili kanunda gösterilir (m.36). Kişisel durum sicili, Devletçe atanan memurlar tarafından tutulur; sicil kayıtlarını tutmak ve örnek vermek bu memurların görevidir (m.37).

Örnek soru: Kişisel durum sicili aşağıdakilerden hangisi tarafından tutulur?

1. Sicil ve Görevliler (Madde 36-37)
2. Sorumluluk ve Düzeltme (Madde 38-39)
3. Cinsiyet Değişikliği (Madde 40)
4. Doğum Kütüğü (Madde 41-42)
5. Ölüm Kütüğü: Bildirim ve Cesedi Bulunamayan Kişi (Madde 43-44)
6. Gaiplik Kararının Kaydı ve Kütükteki Değişiklikler (Madde 45-46)

Başlıbaşına bir varlığı olmak üzere örgütlenmiş kişi toplulukları ile belli bir amaca özgülenmiş bağımsız mal toplulukları özel hükümler uyarınca tüzel kişilik kazanır. Amacı hukuka veya ahlâka aykırı olan topluluklar tüzel kişilik kazanamaz (m.47). Tüzel kişiler, cins, yaş, hısımlık gibi insana…

Örnek soru: Aşağıdakilerden hangisi tüzel kişilik kazanabilir?

1. Tüzel Kişilik ve Hak Ehliyeti (Madde 47-48)
2. Fiil Ehliyeti, Organlar ve Yerleşim Yeri (Madde 49-51)
3. Kişiliğin Sona Ermesi ve Tasfiye (Madde 52-55)

Dernekler, gerçek veya tüzel en az yedi kişinin, kazanç paylaşma dışında belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere bilgi ve çalışmalarını sürekli birleştirmesiyle oluşan tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarıdır (m.56). Herkes önceden izin almaksızın dernek kurma hakkına sahiptir; kurucuların fiil…

Örnek soru: Dernek, en az kaç kişinin bir araya gelmesiyle kurulur?

1. Kuruluş, Dernek Kurma Hakkı ve Tüzük (Madde 56-58)
2. Tüzel Kişiliğin Kazanılması ve İlk Genel Kurul (Madde 59-62)
3. Üyelik, Üyelerin Hak ve Yükümlülükleri (Madde 63-71)
4. Organlar ve Genel Kurul Toplantısı (Madde 72-79)
5. Genel Kurulun Yetkileri, Karar Yeter Sayısı ve İptal (Madde 80-83)
6. Yönetim Kurulu ve Denetim Kurulu (Madde 84-86)
7. Derneğin Sona Ermesi (Madde 87-89)
8. Faaliyetler, Örgütlenme ve Gelirler (Madde 90-100)

Vakıflar, gerçek veya tüzel kişilerin yeterli mal ve hakları belirli ve sürekli bir amaca özgülemeleriyle oluşan, tüzel kişiliğe sahip mal topluluklarıdır (m.101). Vakıf kurma iradesi resmî senetle veya ölüme bağlı tasarrufla açıklanır. Vakıf, yerleşim yeri mahkemesi nezdinde tutulan sicile tescil…

Örnek soru: Vakıf tüzel kişiliği nasıl kazanır?

1. Tanım ve Kuruluş Şekli (Madde 101-102)
2. Temyiz, İptal, Tescil ve İlân (Madde 103-104)
3. Mal ve Hakların Kazanılması ve Vakıf Senedi (Madde 105-108)
4. Vakfın Örgütü (Madde 109-110)
5. Denetim, Yönetimin ve Amacın Değiştirilmesi (Madde 111-113)
6. Yıllık Rapor ve Faaliyetten Geçici Alıkoyma (Madde 114-115)
7. Vakfın Sona Ermesi ve Diğer Hükümler (Madde 116-117)

Nişanlanma evlenme vaadiyle olur; yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça küçüğü veya kısıtlıyı bağlamaz (m.118). Nişanlılık evlenmeye zorlamak için dava hakkı vermez; cayma tazminatı veya ceza şartı dava edilemez, ödemeler de geri istenemez (m.119). Haklı sebep olmaksızın bozulursa kusurlu taraf diğerine uygun…

Örnek soru: Nişanlılığın sona ermesinden doğan dava hakları, sona ermenin üzerinden ne kadar süre geçm...

1. Nişanlılık (Madde 118-123)
2. Evlenme Ehliyeti (Madde 124-128)
3. Evlenme Engelleri (Madde 129-133)
4. Evlenme Başvurusu (Madde 134-138)
5. Evlenme Töreni ve Tescil (Madde 139-144)
6. Mutlak Butlan (Madde 145-147)
7. Nisbî Butlan (Madde 148-153)
8. Butlanı Gerektirmeyen Sebepler ve Butlan Kararının Sonuçları (Madde 154-160)

Eşlerden biri zina ederse diğeri boşanma davası açabilir; hak, öğrenmeden başlayarak altı ay ve her hâlde eylemin üzerinden beş yıl geçmekle düşer; affeden tarafın dava hakkı yoktur (m.161). Hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış sebebiyle de dava açılabilir;…

Örnek soru: Zina sebebiyle boşanma davası hakkı hangi sürelerin geçmesiyle düşer?

1. Zina, Hayata Kast ve Suç İşleme Sebepleri (Madde 161-163)
2. Terk ve Akıl Hastalığı (Madde 164-165)
3. Evlilik Birliğinin Sarsılması (Madde 166)
4. Dava, Yetki, Geçici Önlemler ve Karar (Madde 167-172)
5. Kadının Kişisel Durumu, Tazminat ve Nafaka (Madde 173-178)
6. Mal Rejiminin Tasfiyesi ve Miras Hakları (Madde 179-181)
7. Çocuklar Bakımından Ana ve Babanın Hakları (Madde 182-183)
8. Boşanmada Yargılama Usulü (Madde 184)

Evlenmeyle eşler arasında evlilik birliği kurulur; eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadır (m.185). Eşler oturacakları konutu birlikte seçer, birliği beraberce yönetir ve giderlere güçleri oranında emek ve malvarlıklarıyla katılır (m.186). Evlilikte soyadı kullanımına ilişkin madde 187'nin…

Örnek soru: Evlilik birliğinde oturulacak konut nasıl seçilir?

1. Haklar ve Yükümlülükler (Madde 185-187)
2. Birliğin Temsili (Madde 188-191)
3. Meslek ve İş, Hukukî İşlemler ve Aile Konutu (Madde 192-194)
4. Birliğin Korunması ve Parasal Katkı (Madde 195-197)
5. Önlemler: Borçlulara Ödeme, Tasarruf Yetkisi ve Yetkili Mahkeme (Madde 198-201)

Eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin uygulanması asıldır (yasal mal rejimi) (m.202). Sözleşme evlenmeden önce veya sonra yapılabilir (m.203). Sözleşme noterde düzenleme veya onaylama şeklinde yapılır (m.205). Haklı sebep varsa hâkim mal ayrılığına dönüşmesine karar verebilir (m.206). Mal ortaklığını kabul…

Örnek soru: Eşler arasındaki yasal mal rejimi aşağıdakilerden hangisidir?

1. Genel Hükümler (Madde 202-217)
2. Edinilmiş Mallara Katılma: Mülkiyet (Madde 218-224)
3. Edinilmiş Mallara Katılma: Sona Erme ve Tasfiye (Madde 225-235)
4. Artık Değere Katılma ve Ödeme (Madde 236-241)
5. Mal Ayrılığı ve Paylaşmalı Mal Ayrılığı: Genel Kurallar (Madde 242-249)
6. Paylaşmalı Mal Ayrılığı: Aileye Özgülenen Mallar, Paylaştırma ve Aile Konutu (Madde 250-255)
7. Mal Ortaklığı: Mülkiyet, Yönetim ve Tasarruf (Madde 256-267)
8. Mal Ortaklığı: Sorumluluk, Sona Erme ve Tasfiye (Madde 268-281)

Çocuk ile ana arasında soybağı doğumla kurulur. Çocuk ile baba arasında soybağı ana ile evlilik, tanıma veya hâkim hükmüyle kurulur; ayrıca evlât edinme yoluyla da kurulur (m.282). Soybağı davaları taraflardan birinin dava veya doğum sırasındaki yerleşim yeri mahkemesinde açılır (m.283).…

Örnek soru: Çocuk ile baba arasındaki soybağı aşağıdakilerden hangisiyle kurulur?

1. Genel Hükümler (Madde 282-284)
2. Kocanın Babalığı: Karine ve Soybağının Reddi (Madde 285-291)
3. Sonradan Evlenme (Madde 292-294)
4. Tanıma (Madde 295-300)
5. Babalık Hükmü (Madde 301-304)
6. Evlât Edinme: Küçüklerin Evlât Edinilmesi (Madde 305-312)
7. Ergin ve Kısıtlıların Evlât Edinilmesi, Hükümleri, Şekil ve Evlâtlığın Kaldırılması (Madde 313-320)
8. Soybağının Hükümleri: Soyadı, Kişisel İlişki ve Bakım Giderleri (Madde 321-328)