İşletim Sistemleri

İşletim sistemleri kullanım amacı ve çalışma özelliklerine göre farklı türlerde sınıflandırılabilir. Masaüstü işletim sistemleri kişisel bilgisayarlarda yaygın olarak kullanılır. Sunucu işletim sistemleri ağ hizmetleri ve kaynak paylaşımı gibi görevler için tasarlanabilir. Mobil işletim sistemleri akıllı telefon ve tablet gibi cihazlarda…

Örnek soru: Aşağıdakilerden hangisi bir işletim sisteminin temel görevlerinden biridir?

1. İşletim Sistemi Türleri
2. İşletim Sistemi Kavramı
3. İşletim Sistemlerinin Temel Görevleri
4. İşletim Sistemi Bileşenleri

Program, çalıştırılabilir durumda bulunan komut ve verilerin oluşturduğu bütündür. Program çalıştırıldığında işletim sistemi tarafından bir işlem (process) haline getirilir. İşlem; program kodunun yanında çalışma durumu, program sayacı, kayıtlar ve diğer bilgilerle birlikte ele alınır. Aynı programın farklı zamanlarda veya farklı…

Örnek soru: Bir işletim sisteminde kimlik, durum, kayıt değerleri, adres uzayı ve açık dosya listesi g...

1. Program ve İşlem Kavramı
2. İşlem Durumları
3. İşlem Zamanlama
4. Bağlam Değiştirme

Thread (iş parçacığı), bir işlem içerisindeki yürütme birimidir. Aynı işlem içindeki thread'ler aynı adres alanındaki kaynakları paylaşabilir. Thread kullanımı, bir programın farklı görevlerinin daha etkin biçimde yürütülmesine yardımcı olabilir. İşlem ile thread arasında önemli farklar bulunur; thread aynı işlem içinde…

Örnek soru: Süreç (process) ve iş parçacığı (thread) kavramlarıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangis...

1. Thread Kavramı
2. Eşzamanlılık ve Paralellik
3. Kritik Bölge
4. Senkronizasyon Araçları

İki veya daha fazla işlemin birbirlerinin elindeki kaynakları beklemesi ve bu nedenle ilerleyememesi durumuna deadlock (kilitlenme/ölü kilit) denir. Deadlock oluştuğunda ilgili işlemler kaynaklarını bırakmadan bekleyebilir. Klasik deadlock koşulları karşılıklı dışlama, elde tutma ve bekleme, geri alınamama ve döngüsel beklemedir. Bu…

Örnek soru: İki sürecin, birbirinin elindeki kaynakları bırakmasını beklerken kilitli kalması ve siste...

1. Deadlock Kavramı
2. Deadlock Önleme
3. Deadlock Kaçınma ve Banker Algoritması
4. Yarış Durumu (Race Condition)

İşletim sistemi, programların çalışabilmesi için ana belleğin kullanımını yönetir. Ana bellek genellikle RAM olarak ifade edilir ve çalışan programlar ile veriler için kullanılır. İşletim sistemi hangi bellek alanlarının hangi işlemlere tahsis edildiğini takip eder. İşlem sona erdiğinde ayrılan alan yeniden…

Örnek soru: İşletim sistemi, çalışan programların ihtiyaç duyduğu alanları birbirine göre düzenler; ku...

1. Ana Bellek ve Bellek Yönetimi
2. Sanal Bellek
3. Sayfalama (Paging)
4. Sayfa Hatası ve Sayfa Değiştirme

Dosya, işletim sistemi tarafından belirli bir ad ve özelliklerle yönetilen veri birimidir. Dosyalarda metin, program, resim, video veya diğer veri türleri bulunabilir. Dosya sistemi, dosyaların depolama ortamında nasıl saklanacağını, adlandırılacağını ve erişileceğini belirleyen yapıdır. Dosya sistemleri dizinler, dosya bilgileri ve…

Örnek soru: Aşağıdaki dosya uzantısı ve içerik türü eşleştirmelerinden hangisi tamamen doğrudur?

1. Dosya ve Dosya Sistemleri
2. Dizin ve Dosya Organizasyonu
3. Dosya Erişim Yöntemleri
4. Dosya İzinleri ve Erişim Kontrolü

Giriş/çıkış sistemi, bilgisayar ile çevre birimleri arasındaki veri alışverişini yönetir. Klavye, fare, disk, yazıcı ve ağ birimleri farklı I/O işlemleri gerçekleştirebilir. İşletim sistemi bu aygıtların kullanılmasını sağlayan yönetim mekanizmalarını sunar. Giriş birimleri sisteme veri sağlarken çıkış birimleri işlenen bilgiyi dışarı…

Örnek soru: Sistem kurulumu tamamlandıktan sonra tanınmayan bir aygıtın sürücüsünü edinmek için aşağıd...

1. Giriş/Çıkış (I/O) Sistemi
2. Aygıt Sürücüleri
3. Kesme (Interrupt) Mekanizması
4. DMA ve I/O Verimliliği

Kimlik doğrulama (authentication), kullanıcının kim olduğunu doğrulama işlemidir. Yetkilendirme (authorization) ise doğrulanan kullanıcının hangi kaynaklara ve işlemlere erişebileceğini belirler. Parola, çok faktörlü doğrulama veya diğer yöntemler kimlik doğrulamada kullanılabilir. Yetkilendirme sayesinde kullanıcıların yalnızca gerekli kaynaklara erişmesi sağlanabilir. İki kavram güvenli…

Örnek soru: Çalıştırılan bir programın adını taklit ederek aynı isimde farklı uzantılı ikinci bir dosy...

1. Kimlik Doğrulama ve Yetkilendirme
2. Erişim Denetimi
3. Zararlı Yazılımlar ve Sistem Güvenliği
4. Şifreleme ve Güvenli Veri

İşletim sistemleri ağ üzerinden diğer bilgisayarlarla iletişim kurmayı ve ağ kaynaklarına erişmeyi destekleyebilir. Dosya, yazıcı ve diğer kaynaklar ağ üzerinden paylaşılabilir. Ağ yönetimi için ağ kartı, protokoller ve çeşitli sistem hizmetleri birlikte çalışır. Kullanıcılar yetkileri dahilinde uzak kaynaklara erişebilir. Ağ…

Örnek soru: Windows Server 2012 R2'de DNS sunucu rolünü komut satırından yüklemek için aşağıdaki komut...

1. Ağ İşletim Sistemleri ve Ağ Kaynakları
2. Sanallaştırma
3. Gömülü ve Gerçek Zamanlı Sistemler
4. Dağıtık Sistemler

İşletim sistemi çekirdeğinin nasıl yapılandırıldığı sistem mimarisini etkiler. Monolitik çekirdekte birçok temel işletim sistemi hizmeti çekirdek alanında birlikte çalışır. Mikroçekirdek yaklaşımında çekirdek içinde yalnızca temel mekanizmalar tutulurken bazı hizmetler kullanıcı alanında çalıştırılabilir. Mikroçekirdek yaklaşımı modülerlik ve izolasyon sağlayabilirken bileşenler arası…

Örnek soru: Aşağıdaki işlerden hangisi bir işletim sisteminin çekirdeği tarafından yürütülmez?

1. Çekirdek Mimarileri
2. Sistem Çağrıları
3. İşletim Sistemi Performans Ölçütleri
4. Açık Kaynak İşletim Sistemleri ve Sistem Yönetimi