Parametrik Olmayan İstatistiksel Yöntemler

Parametrik yöntemler, belirli dağılımsal varsayımlara ve çoğunlukla anakütle parametrelerine dayanan istatistiksel yöntemlerdir. Parametrik olmayan yöntemler ise dağılımın belirli bir biçimde olmasını gerektirmeyen veya daha sınırlı varsayımlara dayanan yöntemlerdir. Özellikle sıralı verilerde, normal dağılım varsayımının uygun olmadığı durumlarda ve küçük örneklemlerde…

Örnek soru: Bir araştırmacı normal dağılım varsayımının sağlanmadığını görmüştür. Bu durumda aşağıdaki...

1. Parametrik ve Parametrik Olmayan Yöntemler
2. Sıralama ve Sıra İstatistikleri
3. Sıra Ölçeği ve Parametrik Olmayan Testler
4. Parametrik Olmayan Testlerin Avantajları ve Sınırlılıkları
5. Test Seçiminde Temel Ölçütler

Mann-Whitney U testi, iki bağımsız grubun dağılımlarını veya uygun koşullarda merkezi eğilimlerini karşılaştırmak için kullanılan parametrik olmayan bir testtir. Bağımsız örneklem t testinin parametrik olmayan alternatiflerinden biri olarak değerlendirilebilir.

Örnek soru: Aşağıdaki durumlardan hangisinde Mann-Whitney U testi kullanılabilir?

1. Mann-Whitney U Testi
2. Mann-Whitney U Testinin Hesaplanması
3. Mann-Whitney U ve Bağımsızlık
4. Mann-Whitney U Testinin Yorumlanması
5. Etki Büyüklüğü

Wilcoxon işaretli sıralar testi, iki bağımlı ölçüm arasındaki farkı değerlendiren parametrik olmayan bir yöntemdir. Aynı bireylerin önce ve sonra ölçümleri gibi eşleştirilmiş verilerde kullanılabilir. Test, farkların mutlak değerlerini sıralayarak işaret bilgisiyle birlikte değerlendirir.

Örnek soru: Aşağıdakilerden hangisi Wilcoxon işaretli sıralar testinin kullanım alanına uygundur?

1. Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi
2. Wilcoxon Testinde Farkların Sıralanması
3. İşaret Testi
4. Wilcoxon ve İşaret Testinin Karşılaştırılması
5. Bağımlı Örneklemlerde Yorum

Kruskal-Wallis testi, üç veya daha fazla bağımsız grubun karşılaştırılmasında kullanılan parametrik olmayan yöntemdir. Tek yönlü ANOVA'nın parametrik olmayan alternatiflerinden biri olarak değerlendirilir. Tüm grupların gözlemleri birlikte sıralanarak test istatistiği hesaplanır.

Örnek soru: Dört bağımsız grubun ordinal puanlarını karşılaştırmak için hangi test uygundur?

1. Kruskal-Wallis Testi
2. Kruskal-Wallis Testinde Sıralama
3. Friedman Testi
4. Kruskal-Wallis ve Friedman Karşılaştırması
5. Çoklu Karşılaştırmalar

Spearman sıra korelasyon katsayısı, iki değişken arasındaki monoton ilişkinin gücünü ve yönünü değerlendiren parametrik olmayan bir korelasyon ölçüsüdür. Özellikle ordinal verilerde veya Pearson korelasyonunun varsayımlarının uygun olmadığı durumlarda kullanılabilir.

Örnek soru: Spearman sıra korelasyon katsayısı hangi durumda Pearson korelasyonuna tercih edilebilir?

1. Spearman Sıra Korelasyonu
2. Kendall Tau Korelasyonu
3. Ki-Kare Uygunluk Testi
4. Ki-Kare Bağımsızlık Testi
5. Fisher Kesin Testi
6. Parametrik Olmayan Testlerin Genel Eşleştirilmesi

Parametrik olmayan test seçiminde ilk adımlardan biri gözlemlerin bağımsız mı yoksa bağımlı mı olduğunu belirlemektir. Farklı bireylerden oluşan iki grup bağımsız örneklem olarak değerlendirilirken, aynı bireylerden farklı zamanlarda alınan ölçümler bağımlı örneklemdir. Eşleştirilmiş bireyler veya eşleştirilmiş gözlemler de bağımlı yapı…

Örnek soru: Aynı 30 çalışanın eğitim öncesi ve eğitim sonrası puanları karşılaştırılmak isteniyor. Bu...

1. Bağımsız ve Bağımlı Örneklemlerin Ayrımı
2. Ölçüm Düzeyinin Test Seçimine Etkisi
3. Bağların ve Eşit Sıraların Ele Alınması
4. Parametrik Olmayan Testlerde Hipotezler
5. Tek ve Çift Yönlü Testler

Tek örneklem işaret testi, bir anakütlenin medyanının belirli bir değerden farklı olup olmadığını değerlendirmek için kullanılabilir. Gözlemlerin belirlenen referans değerin üstünde veya altında olmasına odaklanır.

Örnek soru: Bir anakütlenin medyanının 50 olarak belirlenen değerden farklı olup olmadığı test edilece...

1. Tek Örneklem İşaret Testi
2. Medyan İçin Sıra Temelli Yaklaşım
3. McNemar Testi
4. Binom Testi
5. Medyan Testi

Kruskal-Wallis testinin anlamlı bulunması, en az bir grubun diğerlerinden farklı olduğunu gösterir; ancak farkın hangi gruplar arasında olduğunu belirlemez. Bu nedenle uygun post-hoc veya ikili sıra karşılaştırmaları yapılabilir.

Örnek soru: Kruskal-Wallis testi sonucunda gruplar arasında anlamlı fark bulunduğunda, farkın hangi gr...

1. Kruskal-Wallis Sonrası İkili Karşılaştırmalar
2. Dunn Testi
3. Friedman Sonrası Karşılaştırmalar
4. Bonferroni Düzeltmesi
5. Holm Düzeltmesi

Spearman korelasyon katsayısı -1 ile +1 arasında değer alır. Pozitif değerler değişkenlerin genel olarak aynı yönde, negatif değerler ters yönde monoton hareket ettiğini gösterir. Katsayının sıfıra yakın olması güçlü monoton ilişkinin bulunmadığına işaret eder.

Örnek soru: Spearman korelasyon katsayısı -0,82 ise en uygun yorum hangisidir?

1. Spearman Korelasyonunun Yorumlanması
2. Kendall Tau'nun Yorumlanması
3. Kısmi Sıra Korelasyonu
4. Permütasyon Testleri
5. Bootstrap Yöntemi

Uygun parametrik olmayan testin seçilmesinde araştırma sorusu, değişkenlerin ölçüm düzeyi, grup sayısı ve grupların bağımlılık durumu birlikte değerlendirilir. İki bağımsız grup için Mann-Whitney U, iki bağımlı ölçüm için Wilcoxon, üç veya daha fazla bağımsız grup için Kruskal-Wallis ve üç veya…

Örnek soru: Üç bağımsız grubun ordinal puanlarının karşılaştırılmasında hangi test uygundur?

1. Uygun Testin Seçilmesi
2. p-Değeri ve İstatistiksel Anlamlılık
3. Etki Büyüklüğünün Raporlanması
4. Parametrik Olmayan Testlerin Raporlanması
5. Parametrik ve Parametrik Olmayan Testlerin Birlikte Değerlendirilmesi