Türkçe ve Dil Bilgisi

Bir sözcüğün akla gelen ilk ve temel anlamı gerçek anlamdır; sözlükte genellikle 1. sırada yer alır. Sözcük, cümlede başka bir anlama kaymadan kendi asıl karşılığıyla kullanılıyorsa gerçek anlamlıdır.Örnek: “Yaşlı adam, bastonuna dayanarak yürüdü.” cümlesinde “yürümek” fiziksel eylemi anlatır; gerçek anlamdadır.…

Örnek soru: Aşağıdaki sözcüklerden hangisi SOYUT anlamlıdır?

1. Gerçek Anlam
2. Mecaz Anlam
3. Terim Anlam
4. Eş Anlam
5. Zıt Anlam
6. Yakın Anlam
7. Sesteş (Eş Sesli) Sözcükler
8. Genel ve Özel Anlam
9. Soyut ve Somut Anlam
10. Nicel ve Nitel Anlam
11. Deyimler
12. Atasözleri

Cümleler arasında kurulan mantıksal bağlara anlam ilişkisi denir. Sınavda önce cümlenin ne bildirdiği (neden, amaç, koşul, karşılaştırma, benzetme, örnek, olasılık, tahmin, kesinlik, varsayım, öneri, eleştiri, yakınma, sitem, pişmanlık) belirlenir.Yöntem: Cümlenin fiiline ve bağlayıcı ek/edatlarına (-dığı için, -mek için, -se, gibi,…

Örnek soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul-sonuç ilişkisi yoktur?

1. Cümlede Anlam İlişkileri
2. Neden-Sonuç Cümleleri
3. Amaç-Sonuç Cümleleri
4. Koşul-Sonuç Cümleleri
5. Karşılaştırma Cümleleri
6. Benzetme Cümleleri
7. Örneklendirme Cümleleri
8. Olasılık Cümleleri
9. Tahmin Cümleleri
10. Kesinlik Bildiren Cümleler
11. Varsayım Cümleleri
12. Öneri Cümleleri
13. Eleştiri Cümleleri
14. Yakınma Cümleleri
15. Sitem Cümleleri
16. Pişmanlık Cümleleri
17. Öznel ve Nesnel Anlatım

Bir paragrafta veya metinde üzerinde durulan, hakkında söz söylenen olay, durum, kavram veya düşünceye konu denir. Paragrafın neyi anlattığını bildirir. Örnek: Bir metinde çevre kirliliğinin doğaya zararları anlatılıyorsa metnin konusu 'çevre kirliliği ve doğaya etkileri'dir.

Örnek soru: Şehirlerin büyümesiyle birlikte yeşil alanlar hızla azalıyor. ---- Bu nedenle parklar ve a...

1. Konu
2. Ana Düşünce
3. Yardımcı Düşünce
4. Başlık
5. Paragrafın Yapısı
6. Giriş-Gelişme-Sonuç
7. Akış Bozan Cümle
8. Cümle Yerleştirme
9. Paragraf Tamamlama
10. Anlatımın Yönü
11. Paragrafta Çıkarım
12. Paragrafta Yorum

Okuyucuyu bilgilendirmek ve aydınlatmak amacıyla yazılan anlatım biçimidir. Dil sade, nesnel ve anlaşılırdır; öznel yargı ve duygusal ifade azdır. Ansiklopedi, ders kitabı, makale ve haber metinlerinde sık kullanılır.Örnek: “Bulut, havadaki su buharının yoğunlaşarak küçük damlacıklara dönüşmesiyle oluşur.”

Örnek soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisinde benzetmenin dört öğesi de bulunmaktadır?

1. Açıklama
2. Tartışma
3. Betimleme
4. Öyküleme
5. Tanımlama
6. Örneklendirme
7. Karşılaştırma
8. Benzetme
9. Tanık Gösterme
10. Sayısal Verilerden Yararlanma

Canlı ve cansız varlıkları, duygu ve kavramları karşılayan; çekim eki alabilen sözcüklere isim (ad) denir. Özel isim (Ankara), cins isim (ev), topluluk ismi (ordu), somut/soyut ve tekil/çoğul olarak ayrılır.Örnek: “Sınıfın duvarı mavi renge boyandı.” Topluluk ismi tekil olduğu hâlde birden…

Örnek soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk ismi kullanılmıştır?

1. İsim (Ad)
2. Sıfat (Ön Ad)
3. Zamir (Adıl)
4. Zarf (Belirteç)
5. Edat (İlgeç)
6. Bağlaç
7. Ünlem
8. Sözcük Türlerini Ayırt Etme
9. Görev Yönünden Sözcükler

İşi, oluşu ve durumu zamana ve kişiye bağlı olarak bildiren sözcüklere fiil denir. Anlam bakımından kılış (özne işi yapar: yazmak), durum (bulunma: durmak), oluş (kendiliğinden: sararmak) fiilleri vardır.Örnek: “Yapraklar sonbaharda sarardı.” (oluş), “Ali kapıyı açtı.” (kılış)

Örnek soru: Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi kalıplaşarak bir varlığın adı olmuş (artık fiil...

1. Fiil (Eylem) Kavramı
2. Fiilde Yapı
3. Kip Kavramı
4. Kişi (Şahıs) Ekleri
5. Ek-Fiil (Ek-Eylem)
6. Fiilimsi (Eylemsi) Kavramı
7. İsim-Fiil (Mastar)
8. Sıfat-Fiil (Ortaç)
9. Zarf-Fiil (Bağ-Fiil / Ulaç)
10. Fiilde Çatı
11. Etken Çatı
12. Edilgen Çatı
13. Dönüşlü Çatı
14. İşteş Çatı

Cümlede yargıyı, işi, oluşu ya da durumu bildiren ögedir. Genellikle cümlenin sonundadır, fakat devrik cümlede başta ya da ortada olabilir. Yüklem, fiil (çekimli) ya da isim olabilir.Örnek: “Yaşlı adam sabah erkenden pazara gitti.” Birleşik fiiller, deyimler ve tamlamalar bölünmeden tek…

Örnek soru: Aşağıdaki cümlelerden hangisi yükleminin türüne göre isim cümlesidir?

1. Yüklem
2. Özne
3. Nesne
4. Dolaylı Tümleç (Yer Tamlayıcısı)
5. Zarf Tümleci
6. Edat Tümleci
7. Cümlenin Ögelerini Bulma Yöntemi
8. Yapısına Göre Cümleler
9. Anlamına Göre Cümleler
10. Yüklemin Türüne Göre Cümleler
11. Yüklemin Yerine Göre Cümleler

Bir sözcüğün anlamlı, bölünemeyen en küçük parçasına kök denir. Kök isim ya da fiil olabilir. Fiil kökünü bulmak için köke mastar eki (-mek/-mak) getirilir; anlamlıysa kök fiildir.Örnek: “Gözlükçü” sözcüğünün kökü göz; “Yazıcı” sözcüğünün kökü yaz-dır.

Örnek soru: Aşağıdaki sözcüklerden hangisi isimden fiil yapım ekiyle türetilmiştir?

1. Kök
2. Gövde
3. Yapım Eki
4. Çekim Eki
5. Basit Sözcük
6. Türemiş Sözcük
7. Birleşik Sözcük
8. İsim Çekim Ekleri
9. Fiil Çekim Ekleri
10. Yapım ve Çekim Eki Ayrımı

Büyük harf kullanımında temel ilke: cümleler, özel adlar ve unvanlar büyük harfle başlar. Cümle başı, kişi adları, ülke-şehir-yer adları, kurum adları, bayram ve özel gün adları, kitap-dergi-gazete adları büyük harfle yazılır.Örnek: Atatürk Bulvarı, Zafer Meydanı, Kurban Bayramı, Türk Dil Kurumu,…

Örnek soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

1. Büyük Harflerin Kullanımı
2. Küçük Harflerin Kullanımı
3. Birleşik Kelimelerin Yazımı
4. Ayrı ve Bitişik Yazılan Kelimeler
5. “de” ve “da” Bağlacının Yazımı
6. “ki” Bağlacı ve Ekinin Yazımı
7. “mi” Soru Ekinin Yazımı
8. Sayıların Yazımı
9. Kısaltmaların Yazımı
10. Özel Adların Yazımı
11. Kesme İşaretiyle İlgili Yazımlar
12. Yazımı Sık Karıştırılan Kelimeler

Tamamlanmış cümlelerin sonuna, bazı kısaltmaların sonuna (vb., Prof., Cad.), sıra sayılarından sonra (3. gün), tarih ve saat yazımında konur. Saat-dakika arasına nokta konur: 14.30; ay adı harfle yazılırsa tarihte nokta yoktur: 29 Ekim 1923.Örnek: “Toplantı 14.30’da başlayacak.”

Örnek soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işareti yanlış kullanılmıştır?

1. Nokta
2. Virgül
3. Noktalı Virgül
4. İki Nokta
5. Üç Nokta
6. Soru İşareti
7. Ünlem İşareti
8. Tırnak İşareti
9. Yay Ayraç (Parantez)
10. Kısa Çizgi
11. Uzun Çizgi (Konuşma Çizgisi)
12. Kesme İşareti
13. Anlatım Bozukluğu
14. Gereksiz Sözcük Kullanımı
15. Anlam Belirsizliği
16. Çelişen İfadelerin Kullanımı
17. Öge Eksikliği
18. Yanlış Sözcük Kullanımı
19. Genel Tekrar