Endüstri ve Örgüt Psikolojisi

Endüstri ve örgüt psikolojisi, psikoloji bilgisini çalışma yaşamındaki insan davranışını anlamak ve iyileştirmek için kullanan uygulamalı bir alandır. Tarihsel olarak önce çalışanların işe uygun seçilmesi ve verimliliğin artırılması öne çıkmış, zamanla çalışanların tutumları, iş doyumu, liderlik ve örgüt süreçleri de…

Örnek soru: Bir işletme, görevlerin standartlaştırılması ve her iş için en verimli yöntemin sistematik...

1. Alanının Doğuşu ve Tarihi
2. Kapsam ve Temel İşlevler
3. Bilimsel Yönetim ve İnsan İlişkileri
4. Ölçme, Seçme ve Uygulama
5. Örgüt Düzeyinde Çalışma Konuları

İş analizi, bir işin görevlerini, sorumluluklarını, çalışma koşullarını ve işi yapmak için gerekli insan özelliklerini sistematik biçimde belirleme sürecidir. Analizin odağı, işi yapan kişinin kişiliğini değerlendirmek değil, işin gerekliliklerini ortaya koymaktır. Elde edilen bilgiler işe alım, eğitim, performans değerlendirme, ücretlendirme,…

Örnek soru: Bir hastane, psikolog kadrosu için görevleri, çalışma koşullarını ve bu görevleri yerine g...

1. İş Analizinin Amacı ve İçeriği
2. Veri Toplama Yöntemleri
3. Analiz Teknikleri ve Ölçütleri
4. İş Tanımı ve İş Gerekleri
5. İş Analizinin Kullanım Alanları

Personel seçimi, başvuranlar arasından iş gereklerini karşılama olasılığı en yüksek kişileri belirleme sürecidir. Yerleştirme ise seçilen kişiyi bilgi, beceri ve özelliklerine uygun işe atamaktır. Etkili kararlar, kişiyi genel izlenime göre değil işin gereklerine göre değerlendirmeyi gerektirir.İş analizi, işin görevlerini, sorumluluklarını…

Örnek soru: Bir kurum, görev ve sorumlulukları belirlemek için iş analizi yürütmüş; ardından işi yapac...

1. İş Analizi ve Ölçütler
2. Seçim Araçları ve Yordama
3. Görüşmeler ve Karar Hataları
4. Seçim Kararları ve Yerleştirme

Performans değerlendirme, çalışanın iş görevlerini ve işle ilgili davranışlarını belirli ölçütlere göre sistematik biçimde değerlendirme sürecidir. Amaç yalnızca geçmiş performansı puanlamak değil; geri bildirim vermek, gelişimi desteklemek ve insan kaynakları kararlarına bilgi sağlamaktır.Değerlendirme ölçütleri iş analizi ve örgütsel amaçlarla bağlantılı,…

Örnek soru: Bir kurum, çalışanların iş arkadaşlarına yardım etme ve ekip çalışmalarına gönüllü katkı s...

1. Performans Değerlendirmenin Temeli
2. Ölçütler ve Ölçüm Sorunları
3. Değerlendirme Yöntemleri
4. Kaynaklar ve Geri Bildirim
5. Adalet ve Sürecin Kullanımı

Eğitim ve geliştirme, çalışanların işlerini etkili yapmaları ve gelecekteki rollere hazırlanmaları için bilgi, beceri ve tutumlarını planlı biçimde geliştirme sürecidir. Eğitim daha çok mevcut işin gereklerine, geliştirme ise daha uzun vadeli sorumluluklara odaklanır.Eğitim süreci, ihtiyacın belirlenmesiyle başlar. Örgüt analizi hedefleri,…

Örnek soru: Bir hastanede çalışanların hasta güvenliği hedefleriyle ilgili öncelikli eğitim alanlarını...

1. Eğitim İhtiyacının Belirlenmesi
2. Öğrenme İlkeleri ve Yöntemleri
3. Öğrenmenin İşe Aktarılması
4. Eğitim Programının Değerlendirilmesi

İş motivasyonu, kişinin işle ilgili davranışını başlatan, yönlendiren ve sürdüren güçlerin bütünüdür. Motivasyon, yalnızca çaba miktarını değil, çabanın yönünü ve sürekliliğini de kapsar. İş performansı motivasyondan etkilenir; ancak çalışanın yeteneği, işin koşulları ve sahip olduğu kaynaklar da performansı belirler.İçsel motivasyon,…

Örnek soru: Aşağıdaki ifadelerden hangisi Adams’ın eşitlik kuramına uygundur?

1. Motivasyonun Temelleri
2. İhtiyaç Temelli Kuramlar
3. İş ve Ödül Kuramları
4. Beklenti ve Hedef Kuramları

İş doyumu, kişinin işi ve işle ilgili yaşantıları hakkındaki olumlu ya da olumsuz değerlendirmeleridir. Tek bir duygu değil, işin farklı yönlerine ilişkin tutumların bileşimidir. Ücret, terfi, işin kendisi, çalışma koşulları, iş arkadaşları ve yönetim yaygın doyum boyutlarıdır.İşin kendisinden doyum, görevin…

Örnek soru: Bir çalışan yaptığı işin anlamlı ve becerilerini kullanmaya elverişli olduğunu düşünmekted...

1. İş Doyumu ve Boyutları
2. Doyum Kuramları ve Ölçümü
3. Örgütsel Bağlılık
4. İş Tutumları ve Sonuçları

Liderlik, bir kişinin ortak amaçların gerçekleştirilmesi için başkalarını etkileme sürecidir. Yönetimle ilişkili olmakla birlikte liderlik, yalnızca resmî makam veya yetkiye dayanmaz; grup üyelerinin kabulü ve etkileşim de önem taşır. Yönetici planlama, örgütleme ve denetleme işlevlerini yürütürken lider, yön ve anlam…

Örnek soru: Bir araştırmacı, başarılı liderleri diğer kişilerden ayıran özgüven ve enerji gibi görece...

1. Liderliğin Temelleri
2. Davranış Araştırmaları
3. Durumsal Liderlik
4. Yol-Amaç ve Katılımcı Modeller
5. Çağdaş Liderlik Yaklaşımları

Grup, üyelerinin birbirleriyle etkileşim kurduğu, ortak amaçları veya kimlikleri bulunan ve üyeler arasında karşılıklı bağımlılık oluşabilen bir topluluktur. Biçimsel gruplar örgütçe belirli görevleri yerine getirmek üzere kurulur; biçimsel olmayan gruplar ise üyelerin sosyal etkileşimleri ve ortak ilgileriyle kendiliğinden ortaya çıkar.Takım,…

Örnek soru: Bir proje ekibinde üyeler başlangıçta birbirlerini tanımakta ve amaçla ilgili yönlendirme...

1. Grup ve Gelişim
2. Roller ve Normlar
3. Karar ve Takım Süreçleri
4. Güç ve Çatışma
5. Örgüt Kültürü

İş stresi, çalışanın iş taleplerini başa çıkma kaynaklarını aşan ya da tehdit eden biçimde değerlendirmesiyle ortaya çıkan süreçtir. Aynı koşul herkes için aynı düzeyde stres yaratmayabilir; kişinin değerlendirmesi ve kaynakları önem taşır. Kısa süreli stres her zaman zararlı değildir, ancak…

Örnek soru: Bir çağrı merkezinde çalışan, günlük çağrı sayısının yüksek olduğunu ancak çağrı akışını v...

1. İş Stresi ve Modelleri
2. Stres Kaynakları ve Başa Çıkma
3. Tükenmişlik ve Ölçümü
4. İş Sağlığı ve Sonuçları