Konu Başlıkları
10 bölüm ve 47 konu başlığıyla dersin tamamı.
01 Çeviribilimin Temel Kavramları 5 konu
Çeviribilim, çeviri olgusunu, sürecini, ürününü ve çevirmenin toplumsal rolünü inceleyen disiplinler arası araştırma alanıdır. Çeviri yalnızca sözcükleri bir dilden başka bir dile aktarmak değildir; anlamın, işlevin ve kültürel bağlamın hedef alıcı için yeniden kurulmasını da kapsar.Kaynak dil, çeviri yapılacak metnin…
Örnek soru: Çeviribilimin inceleme alanı aşağıdakilerden hangisini kapsar?
- Çeviribilim ve temel terimler
- Eşdeğerlik ve çeviri birimi
- Çeviri yaklaşımları ve kararlar
- Metin türü, işlev ve amaç
- Çevirmen ve çeviri etiği
02 Çeviri Kuramları: Eşdeğerlik ve İşlevsel Yaklaşımlar 5 konu
Eşdeğerlik, kaynak metin ile erek metin arasında kurulması amaçlanan ilişkidir; bu ilişkinin tek ve her durumda geçerli bir ölçütü yoktur. Çeviri kuramları, eşdeğerliği farklı yönlerden tanımlar.Eugene Nida, biçimsel eşdeğerlik ile dinamik eşdeğerliği ayırır. Biçimsel eşdeğerlik, kaynak metnin biçim ve içeriğine…
Örnek soru: Nida’nın biçimsel ve dinamik eşdeğerlik ayrımında, erek okurun kaynak okura benzer tepki v...
- Biçimsel ve Dinamik Eşdeğerlik
- Jakobson ve Çeviri Türleri
- Catford ve Dönüşüm İşlemleri
- Skopos ve İşlevsel Çeviri
- Reiss ve Metin İşlevleri
03 Çeviri Stratejileri ve Teknikleri 4 konu
Çeviri stratejileri, çevirmenin kaynak metni anlamlandırırken ve hedef metni üretirken izlediği genel karar yollarıdır. Strateji, tek bir sözcüğe uygulanan işlemden daha geniştir; metnin amacı, türü, hedef kitlesi ve kültürel bağlamı dikkate alınarak belirlenir.Yabancılaştırma, kaynak kültüre özgü ögeleri hedef metinde görünür…
Örnek soru: Bir çevirmen, kaynak metindeki kültüre özgü yemek adını hedef metinde aynen koruyup kısa b...
- Çeviri Stratejileri
- Çeviri Teknikleri
- Anlam ve Eşdeğerlik
- Çeviri Süreci ve Karar
04 Yazılı Çeviri Türleri: Hukuki, Tıbbi, Teknik Çeviri 5 konu
Hukuki, tıbbi ve teknik çeviri, uzmanlık alanı (LSP) çevirisi başlığı altında toplanır; ortak yanı, metnin bir kurumu, ürünü ya da hizmeti düzenlemesi ve üretilen hedef metnin hukuken ya da uygulamada bağlayıcı olmasıdır.Sınıflandırmada ölçüt metnin işlevidir. Reiss'in tipolojisinde üç ana tür…
Örnek soru: Tıbbi çeviride kalite güvence uygulamaları için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- Yazılı Çeviride Tür Sınıflaması ve Metin Tipi
- Hukuki Çevirinin Temel Sorunları ve Kuralları
- Tıbbi Çeviri: Türler ve Düzenleyici Gereksinimler
- Teknik Çeviri ve Basitleştirilmiş Teknik İngilizce
- Çeviri Süreci, Kalite Ölçütleri ve Sorumluluk
05 Sözlü Çeviri: Ardıl ve Eşzamanlı Çeviri 5 konu
Sözlü çeviri, kaynak dilde sözlü olarak iletilen iletinin hedef dilde sözlü biçimde aktarılmasıdır. Başarılı aktarım yalnızca sözcükleri çevirmeyi değil, konuşmacının amacını, bağlamı ve uygun anlatım düzeyini korumayı gerektirir.Ardıl çeviride konuşmacı bir bölüm konuştuktan sonra çevirmen aktarım yapar. Eşzamanlı çeviride ise…
Örnek soru: Ardıl çeviriyi eşzamanlı çeviriden ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Sözlü Çevirinin Temelleri
- Ardıl Çeviri Süreci
- Eşzamanlı Çeviri
- Bellek ve Not Alma
- Doğruluk ve Mesleki Tutum
06 Terminoloji ve Terim Çalışması 4 konu
Terminoloji, belirli bir uzmanlık alanında kullanılan kavramları ve bu kavramları adlandıran terimleri inceleyen çalışma alanıdır. Terim, bir alan içindeki özel bir kavramı karşılayan sözcük ya da sözcük grubudur. Günlük dildeki sözcükler bağlama göre farklı anlamlar kazanabilirken terimin anlamı ilgili alandaki…
Örnek soru: Terminolojide kavram ile terim arasındaki ilişkiyi en doğru açıklayan seçenek hangisidir?
- Terminolojinin Temelleri
- Kavramlar ve Sistemleri
- Terimlerin Oluşumu ve Seçimi
- Terim Çalışması ve Kaynaklar
07 Çeviride Kültür, Edebiyat ve Yerelleştirme 5 konu
Kültür, bir topluluğun paylaştığı değerleri, inançları, davranış kalıplarını, kurumları ve iletişim biçimlerini kapsar. Dil bu kültürün hem taşıyıcısı hem de parçasıdır. Bu nedenle çeviri, sözcükleri başka bir dile aktarmanın yanında kaynak metin ile hedef kültür arasındaki anlam ilişkilerini kurma işidir.Kültüre…
Örnek soru: Bir romanda kaynak kültüre özgü bir bayram adı, okurun yabancılık hissini korumak amacıyla...
- Kültür ve Çeviri
- Edebi Çevirinin Özellikleri
- Kültürel Aktarım Yöntemleri
- Yerelleştirme ve Uluslararasılaştırma
- Yerelleştirme Kalitesi ve Süreci
08 Bilgisayar Destekli Çeviri ve Makine Çevirisi 5 konu
Bilgisayar destekli çeviri (BDÇ), insan çevirmenin karar verdiği; bilgisayar yazılımlarının çeviri sürecini düzenleyip hızlandırdığı çalışma biçimidir. Çevirmen kaynak metni yorumlar, uygun karşılığı seçer ve hedef metni denetler. BDÇ, makine çevirisiyle aynı şey değildir: temelinde insan çevirisi bulunur.BDÇ ortamı; çeviri belleği,…
Örnek soru: Bilgisayar destekli çeviri ile makine çevirisini birbirinden ayıran temel özellik aşağıdak...
- Bilgisayar Destekli Çeviri
- Çeviri Belleği ve Eşleşmeler
- Terminoloji ve Yerelleştirme
- Makine Çevirisi Yaklaşımları
- Son Düzenleme ve Kalite Denetimi
09 Çevirmen Etiği ve Mesleki Sorumluluk 5 konu
Etik, insan davranışlarını iyi-kötü ve doğru-yanlış bakımından değerlendiren ilkeleri inceler. Ahlak ise belirli bir toplumda benimsenmiş değer ve davranış kurallarını ifade eder. Etik, ahlaki kuralları sorgulayan ve gerekçelendiren düşünsel çerçevedir.Meslek etiği, bir mesleğin gerektirdiği bilgi ve yetkinliği kullanırken uyulması beklenen…
Örnek soru: Bir çevirmenin kaynak metindeki anlamı, tonu ve işlevi hedef dile çarpıtmadan aktarma yükü...
- Etik ve Meslek Etiği
- Doğruluk ve Sadakat
- Gizlilik ve Tarafsızlık
- Yetkinlik ve Mesleki Özen
- Sorumluluk ve Çıkar Çatışması
10 Türkçenin Kullanımı, Redaksiyon ve Çeviri Eleştirisi 4 konu
Türkçede etkili anlatım, iletinin amacına, hedef kitlesine ve bağlamına uygun sözcük ve cümlelerle kurulmasını gerektirir. Açıklık, anlamın ilk okumada kavranması; duruluk, gereksiz sözcüklerden arınmışlık; akıcılık, okuma sırasında takılma yaratmayan söyleyiştir. Yalınlık, süssüz ve kolay anlaşılır anlatımı; özlülük ise az sözle…
Örnek soru: Bir metinde cümleler dilbilgisel bağlarla birbirine bağlanmış, ancak metnin sonundaki yarg...
- Türkçede Anlam ve Anlatım
- Yazım ve Noktalama
- Redaksiyon ve Son Okuma
- Çeviri Eleştirisi Ölçütleri